logo

Quan hệ thương mại Việt Nam - Nhật Bản

Nhật Bản là nền kinh tế lớn thứ ba trên thế giới, là thị trường có sức tiêu thụ cao, tuy nhiên tới thời điểm hiện nay nhập khẩu từ Việt Nam chỉ chiếm tỷ trọng rất nhỏ (khoảng 3% theo số liệu thống kê năm 2017) trong cơ cấu hàng hóa nhập khẩu của Nhật Bản. Con số xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ Việt Nam sang Nhật Bản còn rất khiêm tốn so với năng lực sản xuất và tiềm năng của nền kinh tế Việt Nam. Đây chính là cơ hội lớn để chúng ta đẩy mạnh thực hiện các công tác xúc tiến thương mại nhằm gia tăng kim ngạch xuất khẩu vào thị trường này.

Tuy nhiên, công tác xúc tiến thương mại vào thị trường Nhật Bản cũng gặp rất nhiều thách thức, điển hình là việc những tiêu chuẩn đặc thù kỹ thuật về công nghiệp và nông nghiệp của Nhật Bản rất khắt khe khiến nhiều sản phẩm của Việt Nam hiện không đáp ứng được hoặc nhà sản xuất bị gia tăng chi phí sản xuất, khiến giảm sức cạnh tranh về giá cả và dịch vụ đi kèm. Như vậy, kể cả khi tiến hành các công tác xúc tiến thương mại như tìm kiếm khách hàng mới, kết nối giao thương… một cách hiệu quả, thì nhiều sản phẩm của Việt Nam cũng chưa sẵn sàng để xuất khẩu vào Nhật Bản.

Nhật Bản là thị trường xuất khẩu quan trọng của Việt Nam với kim ngạch xuất khẩu đứng thứ ba sau Hoa Kỳ và Trung Quốc. Theo số liệu thống kê, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước đạt 33,4 tỷ USD, tăng 12,4% so với năm 2016; trong đó xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản trong năm 2017 đạt trị giá 16,8 tỷ USD, tăng 14,8% so với 2016.

Kim ngạch các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Nhật Bản đều ghi nhận sự tăng trưởng, bao gồm: hàng dệt may (đạt 3,1 tỷ USD, tăng 7,3%); máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng (đạt 1,7 tỷ USD, tăng 9,9%); phương tiện vận tải và phụ tùng (đạt 2,2 tỷ USD, tăng 13,9%); hàng nông sản, thủy sản (đạt 1,73 tỷ USD, tăng 18,0%), gỗ và sản phẩm gỗ (đạt 1 tỷ USD, tăng 4,4%).

Trong 11 tháng năm 2018, tổng trị giá xuất nhập khẩu giữa Việt Nam với Nhật Bản đạt 34,600 tỷ USD, tăng 13,35% so với cùng kỳ năm 2017.

Trong đó, xuất khẩu hàng hóa từ Việt Nam sang Nhật đạt 17,100 tỷ USD, tăng 11,5% so với cùng kỳ, trong đó hàng dệt may tăng 23,2%; điện tử, máy tính và linh kiện tăng 13,3%; máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng tăng 7,7%.

Kim ngạch thương mại Việt Nam - Nhật Bản 11 tháng 2018

Đơn vị: triệu USD

 

Xuất khẩu

Nhập khẩu

Tổng Xuất nhập khẩu

Dự kiến tổng kim ngạch năm 2018

11 tháng năm 2018

17.100

17.500

34.600

37.740

Tăng/giảm so với 11 tháng năm 2017

11,5 %

15,2%

13,35%

 

                                                                                                                                                                                                                                                            Nguồn: Hải quan Việt Nam

Về nhập khẩu, kim ngạch nhập khẩu từ Nhật Bản đã tăng 10,1% trong năm 2017 và dự báo sẽ tiếp tục tăng tương ứng với việc nguồn vốn đầu tư trực tiếp của Nhật Bản vào Việt Nam tiếp tục được giữ ở mức cao. 
Đến tháng 11/2018, nhập khẩu từ thị trường Nhật Bản đạt 17,5 tỷ USD, tăng 15,2%, trong đó điện tử, máy tính và linh kiện tăng 37,1%; sắt thép tăng 13%. Ước tính kim ngạch nhập khẩu cả năm 2018 khoảng 19,090 tỷ USD.

Số liệu xuất khập khẩu giữa Việt Nam và Nhật Bản cho thấy cơ cấu hàng hóa của hai nước phần nhiều mang tính bổ sung và không cạnh tranh. Nhật Bản là nước nhập siêu lớn về thủy sản và các mặt hàng công nghiệp tiêu dùng như dệt may, giày da, thực phẩm chế biến trong khi Việt Nam lại là nước có lợi thế cạnh tranh tuyệt đối về các sản phẩm này. Ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ Nhật Bản các sản phẩm máy móc, thiết bị, công nghệ và nguyên liệu cho sản xuất. Vì vậy, tôi cho rằng trong thời gian tiếp theo, chúng ta sẽ tiếp tục chứng kiến sự tăng trưởng về xuất khẩu của Việt Nam vào thị trường Nhật Bản.

Quan hệ thương mại Việt Nam - Nhật Bản trong thời gian qua đã có những bước tiến cả về kim ngạch lẫn cơ cấu sản phẩm, với điểm nhấn là tăng trưởng về xuất khẩu các mặt hàng chủ lực của Việt Nam. Với chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam và chiến lược tăng trưởng kinh tế của mô hình kinh tế Abenomics của Nhật Bản, quan hệ thương mại giữa hai quốc gia sẽ tiếp tục có những bước phát triển mạnh mẽ.

Tuy nhiên, Nhật Bản là thị trường yêu cầu cao về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm và đặt nhiều biện pháp và rào cản kỹ thuật đối với nông sản nhập khẩu, do vậy việc thâm nhập mặt hàng này của Việt Nam vào Nhật Bản thường gặp nhiều khó khăn. Các doanh nghiệp cần có hiểu biết về các quy định tiêu chuẩn của sản phẩm mình tại thị trường Nhật Bản cũng để hoạch định kế hoạch sản xuất, từ đó ổn định chất lượng sản phẩm, hạn chế bị trả lại hàng và rút ngắn được thời gian giao dịch.

Trung tâm Thông tin Công nghiệp và Thương mại.