logo

Ngành công thương nỗ lực quản lý kinh doanh hàng hóa qua mạng

Quản lý nhà nước về thương mại điện tử là nhiệm vụ của Sở Công thương. Thực hiện các văn bản chỉ đạo của Bộ Công thương và Cục Quản lý thị trường (QLTT), từ đầu năm 2018 đến nay, SởCông thương đã chỉ đạo và phối hợp với lực lượng QLTT chủ trì tổng kiểm tra hoạt động mua bán hàng hóa qua mạng, tập trung là các mặt hàng cấm, hàng lậu có nhu cầu tiêu dùng lớn, ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng nhân dân.

Tăng cường kiểm tra, kim soát thị trường

Hiện nay, cùng với sự phát triển nhanh chóng của dịch vụ internet đã tạo điều kiện cho các hoạt động mua bán, quảng cáo trên các trang thông tin điện tử, mạng xãhội (như Facebook, Zalo, Youtube, Twitter, Instagram...) tạo điều kiện thuận lợi cho người tiêu dùng dễ dàng tiếp nhận thông tin và thực hiện mua bán hàng hóa qua mạng. Do đó, bên cạnh các thương nhân làm ăn chân chính cũng còn không ít thương nhân lợi dụng lòng tin lừa đảo, gian lận về mẫu mã, giá cả, chất lượng hàng hóa...; hoạt động thương mại điện tử không đăng ký hoạt động, không khai báo hoặc khai báo gian dối nhằm trốn thuế. Đặc biệt hơn, nhiều mặt hàng cấm kinh doanh, hàng giả, hàng lậu, kém chất lượng... cũng được rao bán công khai, tràn lan trên mạng xãhội như: rượu, chất nổ, thuốc lá, thuốc chữa bệnh, mỹ phẩm...


Các diễn giả trong phiên thảo luận “Cơ hội toàn cầu đối với thị trường kỹ thuật số” tại Horasis 2018  (Ảnh: Nguồn internet)

Thực hiện các văn bản chỉ đạo của Bộ Công thương và Cục QLTT , từ đầu năm 2018 nay, sở đã chỉđạo vàphối hợp với lực lượng QLTT chủ trì tổng kiểm tra hoạt động mua bán hàng hóa qua mạng, tập trung là các mặt hàng cấm, hàng lậu cónhu cầu tiêu dùng lớn, ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng nhân dân (như dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, dược liệu và vị thuốc y học cổ truyền, rượu, bia, thuốc lá, nước giải khát, đồ chơi trẻ em, quần áo, giày dép, hàng thời trang...).

Thời gian qua, Sở Công thương đã bám sát chỉ đạo của Chính phủ, Ban chỉ đạo Quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, Bộ Công thương, UBND tỉnh, thường xuyên chỉ đạo, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, kiểm soát thịtrường. Vì vậy, hoạt động của Chi cục QLTT trong năm 2017 và 10 tháng đầu năm 2018 đã đạt được hiệu quả tích cực, phát hiện nhiều vụ vi phạm vềhàng giả, hàng không bảo đảm an toàn thực phẩm cóquy mô lớn vàhoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả từng bước được ngăn chặn, không để xảy ra “điểm nóng” tại địa phương. Thực hiện Chỉ thị số17/CT-TTg ngày 19-6-2018 của Thủ tướng Chính phủ, Sở Công thương đã phân công Chi cục QLTT chủ trì, phối hợp Sở Y tế, Sở Khoa học - Công nghệ, Công an tỉnh... tổng kiểm tra hoạt động mua bán hàng hóa qua mạng. Trước mắt, cần tập trung những mặt hàng thiết yếu (như dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, dược liệu và vị thuốc y học cổ truyền). Bên cạnh đó, tiếp tục phát huy hiệu quả hoạt động của Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (sở hiện cũng đang là thành viên thường trực) đã góp phần tích cực trong công tác tuyên truyền và đấu tranh chống buôn lậu, hàng gian, hàng giả, hàng kém chất lượng và các hành vi gian lận thương mại trên các địa bàn trong tình hình hiện nay. Cụ thể, về công tác tuyên truyền, sở đã chủ động phối hợp với báo, đài truyền hình, các đài truyền thanh huyện, thị và thành phố thực hiện tuyên truyền về những hành vi vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại. Triển khai cho 310 tổ chức, cá nhân kinh doanh ký cam kết không kinh doanh hàng ngoại nhập lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không bảo đảm an toàn thực phẩm (ATTP) và các hành vi vi phạm khác. Phối hợp Ban chỉ đạo 389 các huyện Bắc Tân Uyên, Phú Giáo, Dầu Tiếng, Bàu Bàng, TX.Dĩ An, TX.Thuận An, TP.ThủDầu Một tổchức 8 hội nghị tuyên truyền pháp luật trong hoạt động thương mại và ATTP với 1.466 người tham dự. Hoạt động tuyên truyền về ATTP, chống hàng lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng được thực hiện tại tất cả các huyện, thị, thành phố cho nhiều đối tượng, đã được đánh giá cao và yêu cầu tuyên truyền đến tận người dân tại các khu phố(TX.Thuận An, TP.Thủ Dầu Một, TX.Tân Uyên).

Về công tác kiểm tra, xử lý, sở đã chỉ đạo Cục QLTT Bình Dương kiểm tra 581 vụ, phát hiện 243 vụ vi phạm, đã xử lý 240 vụ. Tổng số tiền thu phạt nộp ngân sách trên 2.186.100.000 đồng. Trong đó, tiền xửphạt vi phạm hành chính vàtruy thu 2.039.200.000 đồng, tiền bán hàng hóa tịch thu 146.900.000 đồng; trị giáhàng tịch thu, buộc tiêu hủy 551 triệu đồng. Cụ thể, về buôn bán, tàng trữ hàng cấm, hàng lậu, không rõ nguồn gốc: xửlý49 vụ, sốtiền thu phạt vi phạm hành chính 424.900.000 đồng. Về sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ: xử lý 7 vụ, số tiền thu phạt vi phạm hành chính 128.800.000 đồng. Về gian lận thương mại, vi phạm về giá vàvi phạm khác: xử lý 184 vụ, số tiền thu phạt vi phạm hành chính 1.485.500.000 đồng...

Tạo điều kiện thuận lợi phát trin môi trường kinh doanh

Thời gian qua, Sở Công thương đã phối hợp với Cục Thương mại điện tử tổ chức tập huấn nhiều lớp về thương mại điện tử, trong đó chú trọng nội dung không bán hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ trên các sàn online cho các doanh nghiệp trên địa bàn. Cần có sự phối hợp của nhiều ngành, nhiều cấp vàlực lượng kiểm tra kiểm soát phải vững vể nghiệp vụ, thông thạo công nghệ thông tin... mới thực hiện tác nghiệp tốt trong kiểm tra, kiểm soát. Theo quy định tại Thông tư số 47/2014 của Bộ Công thương, trách nhiệm của thương nhân, tổchức cung cấp dịch vụthương mại điện tửphải loại bỏkhỏi website những thông tin bán hàng giả, hàng nhái, hàng nhập lậu, hàng vi phạm quyền sở hữu trítuệvàcác hàng hóa, dịch vụvi phạm pháp luật khác, khi phát hiện hoặc nhận được phản ánh có căn cứxác thực về những thông tin này. Bên cạnh đó, theo quy định tại khoản 1 Điều 76 Nghị định 52/2013/NĐ-CP thìthương nhân, tổchức, cá nhân sở hữu website thương mại điện tửbán hàng có trách nhiệm tiếp nhận và xử lý khiếu nại của khách hàng liên quan đến hợp đồng được giao kết trên website thương mại điện tửcủa mình. Tuy vậy trên thực tế, việc chất lượng hàng hóa còn khó kiểm soát, ýthức về việc tuân thủ quy định của pháp luật về hàng giả, hàng nhái, hàng nhập lậu, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn còn chưa tốt, gây khó khăn trong công tác kiểm tra quản lýcủa các ngành chức năng.

Phổ biến hiện nay là việc các sàn, chủ các website tìm mọi cách để đối phó với ngành chức năng. Vídụ, nếu trước đây họ bán sản phẩm Nike thì nay họ tinh vi hơn, tách chữ ra Ni-ke rất khó cho cơ quan chức năng trong việc xửlý. Bên cạnh đó, mạng xã hội Facebook cũng làmột mảnh đất rất màu mỡ cho các đối tượng bán hàng online, từhọc sinh, sinh viên đến cả đội ngũ công chức, viên chức, cán bộ. Facebook không có pháp nhân tại Việt Nam nên không thuộc đối tượng điều chỉnh của pháp luật Việt Nam, do đó không có chếtài xửlý… Vàkhó khăn nhất cho các ngành chức năng là do tính đặc thù của thương mại điện tử, đối tượng bán hàng qua sàn giao dịch đăng kýtại địa bàn này, nhưng thực tế đối tượng lại đăng ký kinh doanh ở địa bàn khác, nên rất khó trong vấn đề xử lý khi trái địa bàn…

Hiện nay, Bộ Công thương đang lấy ý kiến vào dự thảo Thông tư quy định về quản lý website thương mại điện tử, ứng dụng trên thiết bị di động. Dự thảo quy định thương nhân, tổ chức sở hữu website thương mại điện tử, ứng dụng di động có cảchức năng bán hàng vàchức năng cung cấp dịch vụthương mại điện tử chỉ thực hiện thủ tục đăng ký với Bộ Công thương theo quy định. Với mỗi ứng dụng di động sẽ chỉthực hiện thủtục thông báo hoặc đăng ký một lần cho các phiên bản ứng dụng khác nhau. Đáng chú ý, các tổchức, cá nhân không được ứng dụng website thương mại điện tử, ứng dụng di động để kinh doanh các hàng hóa như súng săn vàđạn súng săn, vũkhíthể thao, công cụhỗ trợ; thuốc lá điếu, xìgàvàcác dạng thuốc lá thành phẩm khác; rượu các loại; thực vật, động vật hoang dã quýhiếm, bao gồm cả vật sống và các bộ phận của chúng đã được chế biến; các hàng hóa, dịch vụ khác không được bán trên internet theo quy định của pháp luật. Thương nhân thiết lập website thương mại điện tử, ứng dụng di động để bán các hàng hóa, dịch vụthuộc danh mục hàng hóa, dịch vụkinh doanh có điều kiện cấp giấy chứng nhận đủđiều kiện kinh doanh phải công bốtrên website, ứng dụng của mình số, ngày cấp vànơi cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh đối với hàng hóa, dịch vụ đó. Đồng thời, các thương nhân, tổchức cung cấp dịch vụ thương mại điện tử phải có trách nhiệm ngăn chặn và loại bỏ kịp thời khỏi website, ứng dụng những thông tin bán hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh theo quy định của pháp luật…

Khi quy định về quản lý website thương mại điện tử được thông qua, sẽ tiếp tục tạo ra những cơ sở pháp lý để ngành công thương phối hợp với các ngành chức năng làm tốt hơn công tác quản lý, thanh kiểm tra về dịch vụmua bán trên sàn thương mại điện tử trên địa bàn. Hiện nay ngành công thương đã xây dựng cơ sở dữ liệu cho sàn giao dịch thương mại điện tử, diễn đàn pháp luật online… Dự kiến vận hành năm 2019, nhằm phục vụ tốt hơn cho doanh nghiệp trong xu hướng phát triển thương mại điện tử.

Báo Bình Dương.