logo

Mỹ-Trung trước bước ngoặt 200 tỉ USD

Khi cuộc chiến thương mại bước vào tháng thứ 3, với việc Mỹ áp chính sách thuế mới lên gói hàng hóa trị giá tổng cộng 200 tỷ USD từ Trung Quốc trong mùa thu năm nay, tăng gấp 4 lần quy mô so với đe dọa ban đầu, một sự thực trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết: trong nền kinh tế toàn cầu, không gì tồn tại biệt lập.

Không có gì kiểu như một cuộc chiến thương mại với các đợt khai hỏa và trả đũa, các chính sách thuế nhằm đúng mục tiêu và để mọi thứ xung quanh yên. Trong một nỗ lực trừng phạt Trung Quốc do cáo buộc các hành vi thương mại không công bằng và giảm thâm hụt thương mại lên tới 375 tỷ USD với Trung Quốc, chính quyền tổng thống Trump cũng đang kích hoạt bom hướng đến các đồng minh của Mỹ tại châu Á .

Mỹ và Trung Quốc chiếm gần 35% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam trong năm 2017, góp phần chuyển dịch một nền kinh tế uể oải sang một trong những trung tâm sản xuất công nghiệp. Khi cuộc chiến thương mại nổ ra, nhiều dự báo bi quan đưa ra cho Việt Nam. Đồng NDT hạ giá nhanh, châm ngòi cho biến động tỷ giá tiền đồng sụt giảm thị trường chứng khoán. Những đồn thổi về khả năng hàng hóa Trung Quốc giá rẻ tràn ngập thị trường và mối đe dọa của chủ nghĩa bảo hộ Mỹ sẽ tác động tới hoạt động xuất khẩu của Việt Nam. Đây là một nỗi lo có thực: Gần 5 tỷ USD xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam nằm trong chuỗi cung ứng GTGT của Trung Quốc, nghĩa là họ có thể chịu rủi ro trước các đòn trừng phạt thuế của Mỹ.

Rất nhiều nhà đầu tư nước ngoài đã sang Việt Nam nhằm  mở rộng các thị trường đầu tư ngoài Trung Quốc để kiểm soát rủi ro xuất phát từ chi phí sản xuất đang tăng lên tại Trung Quốc và cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung Quốc đang khiến các doanh nghiệp gặp khó khăn trong xuất khẩu từ Trung Quốc sang thị trường Mỹ.

Nhưng sự chuyển dịch hoạt động sản xuất ra khỏi Trung Quốc cũng không phải là một hiện tượng mới. Trong vài năm qua, do lương tại các nhà máy Trun g Quốc tăng mạnh, nhiều công ty, cả công ty nước ngoài và Trung Quốc, đều bắt đầu dịch chuyển ít nhất một vài cơ sở sản xuất sang Đông Nam Á để tận dụng chi phí sản xuất thấp hơn.

Không ai có thể dự báo tất cả thiệt hại và sự thay đổi trật tự mà cuộc chiến thương mại này gây ra. Chính phủ Việt Nam thận trọng, thậm chí đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế trong 5 năm tới; trong khi những nhà phân tích khác lại lạc quan hơn nhiều. Tháng 7 vừa qua,  Standard Chartered nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam lên 7% trong năm 2018, dựa trên làn sóng đầu tư nước ngoài đang diễn ra.

Trong 8 tháng đầu năm 2018, vốn đầu tư từ nguồn Ngân sách nhà nước chảy vào nền kinh tế đạt trên 30.300 tỷ đồng, trong đó vốn trung ương là 5.600 tỷ đồng và vốn địa phương là 24.700 tỷ đồng.

Số vốn ngân sách thực hiện đạt 183.6000 tỷ đồng, bằng 55,2% kế hoạch của năm và tăng 11,3% (so với cùng kỳ năm 2017 bằng 53,6% kế hoạch năm và tăng 6,4%); trong đó vốn trung ương quản lý giải ngân đạt 33.800 tỷ đồng, bằng 51,3% kế hoạch; vốn ngân sách địa phương thực hiện đạt 149.800 tỷ đồng, bằng 56,1% kế hoạch.

Tính đến ngày 29/8, số thu ngân sách từ hoạt động xuất - nhập khẩu đạt 198.715 tỷ đồng, bằng 70,2% dự toán thu cả năm và tăng 4,89% so với cùng kỳ năm 2017.

Từ ngày 16/7 - 15/8/2018, Tổng cục Hải quan đã chủ trì, phối hợp, phát hiện, bắt giữ tổng cộng 1.155 vụ việc vi phạm. Trị giá hàng hóa vi phạm hơn 152 tỷ đồng, với số thu ngân sách đạt hơn 18 tỷ đồng. 

Tính đến ngày 20/8/2018, cả nước có 1.918 dự án mới được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư với tổng vốn đăng ký cấp mới 13,48 tỷ USD, tăng 0,2% so với cùng kỳ năm 2017 và có 736 lượt dự án đăng ký điều chỉnh vốn đầu tư với tổng vốn đăng ký tăng thêm 5,58 tỷ USD, bằng 87,2% so với cùng kỳ năm 2017.

Cả nước cũng có 4.551 lượt góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài với tổng giá trị vốn góp gần 5,28 tỷ USD, tăng 50,9% so với cùng kỳ 2017.

Theo lĩnh vực đầu tư, công nghiệp chế biến, chế tạo thu hút được nhiều vốn nhất trong số 17 lĩnh vực, với 10,72 tỷ USD, chiếm 44% tổng vốn đầu tư đăng ký.

Theo đối tác đầu tư, 97 quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án đầu tư tại Việt Nam, trong đó Nhật Bản đứng vị trí thứ nhất với tổng vốn đầu tư 7 tỷ USD, chiếm 28,8% tổng vốn đầu tư.

Theo địa bàn đầu tư, nhà đầu tư nước ngoài đã đầu tư vào 59 tỉnh, thành phố, trong đó Hà Nội thu hút nhiều vốn đầu tư nước ngoài nhất với tổng số vốn đăng ký 5,93 tỷ USD, chiếm 24,4% tổng vốn đầu tư.

Theo Tổng cục Thống kê: Trong 8 tháng đầu năm 2018:

- Cả nước có 87.448 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, với tổng vốn hơn 878 nghìn tỷ đồng, tăng 2,4% về số doanh nghiệp và tăng 6,9% về số vốn đăng ký so với cùng kỳ năm 2017.

Nếu tính cả 1,6 triệu tỷ đồng vốn đăng ký tăng thêm của các doanh nghiệp thì tổng số vốn đăng ký bổ sung thêm vào nền kinh tế trong 8 tháng đầu năm 2018 là hơn 2,5 triệu tỷ đồng.

- Có 20.942 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tăng 9,3% so với cùng kỳ năm trước, nâng tổng số doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và doanh nghiệp quay trở lại hoạt động trong 8 tháng năm nay lên hơn 108 nghìn doanh nghiệp.

- Tổng số lao động đăng ký của các doanh nghiệp thành lập mới 8 tháng qua là hơn 734 nghìn người, giảm hơn 10% so với cùng kỳ năm trước.

- Số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể trong 8 tháng qua là 9.135 doanh nghiệp, tăng 17,8% so với cùng kỳ năm trước, trong đó 8.357 doanh nghiệp có quy mô vốn dưới 10 tỷ đồng, chiếm 91,5% và tăng 16,9%.

Như vậy, chỉ còn 4 tháng nữa là hết năm 2018 nhưng mức 8,18% hiện nay còn cách khá xa so với mục tiêu tăng trưởng cả năm là 17%. 

Trong 8 tháng đầu năm 2018, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam tăng 13% so với cùng kỳ năm 2017, đạt khoảng 308,07 tỷ USD.

Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 155,41 tỷ USD, tăng 14,5% và kim ngạch nhập khẩu đạt khoảng 152,657 tỷ USD, tăng 11,6%.

Như vậy, sau 8 tháng, Việt Nam vẫn duy trì được trạng thái xuất siêu với kim ngạch ước đạt 2,75 tỷ USD. Trong 8 tháng đầu năm đã có 8 mặt hàng xuất khẩu vượt 5 tỷ USD, trong đó chủ yếu thuộc nhóm công nghiệp chế biến.

Dẫn đầu là điện thoại các loại và linh kiện với giá trị xuất khẩu đạt 30,88 tỷ USD, tăng 15,7% so với cùng kỳ năm 2017; tiếp đến là hàng dệt và may mặc đạt khoảng 19,42 tỷ USD, tăng 13,3%; máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện cũng đóng góp 18,44 tỷ USD, tăng 14,2%.

Tính chung 8 tháng năm 2018, tổng vốn đăng ký cấp mới, tăng thêm và góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài đạt 24,35 tỷ USD, tăng 4,2% so với cùng kỳ năm 2017. Tính đến ngày 20/8/2018, các dự án FDI đã giải ngân được khoảng 11,25 tỷ USD, tăng 9,2% so với cùng kỳ năm 2017.

Theo Tổng cục Hải quan Việt Nam: Quan hệ thương mại giữa Việt Nam - Lào đang ngày càng phát triển, kim ngạch thương mại Việt - Lào trong 6 tháng đầu năm 2018 đạt 522,2 triệu USD, tăng 14,5% so với cùng kỳ năm 2017 (455,8 triệu USD).

Mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam sang thị trường Lào bao gồm: Sắt thép và sản phẩm từ sắt thép, phương tiện vận tải, xi-măng, sản phẩm từ chất dẻo, dây và cáp điện, rau củ quả...

Nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam từ thị trường Lào chủ yếu là phân bón, gỗ và sản phẩm gỗ, quặng và khoáng sản.

Ngoài ra, theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong 5 tháng đầu năm 2018, Việt Nam đã đầu tư sang 24 quốc gia, vùng lãnh thổ, trong đó Lào là địa bàn dẫn đầu với 80,12 triệu USD, chiếm 43,4% tổng vốn đầu tư trực tiếp của Việt Nam ra nước ngoài.

Trong tháng 8/2018, tín dụng của Việt Nam đã chịu nhiều sức ép từ tỷ giá và lãi suất của thế giới, tuy nhiên, nhờ điều hành linh hoạt, các chính sách đã giữ được sự ổn định, tín dụng tăng trưởng hợp lý ở mức 8,18%.

Đây là mức tăng thấp nhất trong 4 năm trở lại đây (cùng kỳ năm 2017 là 10,8%; năm 2016 là 9,64%; năm 2015 là 10,21%).

Trung tâm Xúc tiến thương mại.