logo

Ứng dụng công cụ “CAMEO Chemicals” trong sắp xếp, bố trí hóa chất và dự đoán khả năng phản ứng xảy ra giữa các hóa chất khi có sự cố tràn đổ, rò rỉ

Công cụ CAMEO Chemicals là công cụ quản lý hoạt động ứng cứu khẩn cấp bằng máy tính (Computer-Aided Management of Emergency Operations) của Cơ quan An toàn bờ biển, Cục khí tượng Hoa kỳ (NOAA).

Trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, bảo quản hóa chất thì nguy cơ gây ra sự cố đối với hóa chất như cháy nổ, phản ứng gây phát sinh khí độc là những loại sự cố thường xuyên xảy ra và các dạng sự cố này thương gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, tính mạng con người; tài sản và môi trường. Một trong những nguyên nhân gây ra các sự cố là do trong quá trình bảo quản hóa chất phát sinh từ sự cố tràn đổ, rò rỉ sẽ làm cho các hóa chất phản ứng hóa học với nhau nếu các hóa chất được sắp xếp, bảo quản không hợp lý về tính chất hóa học.

Việc xác định, dự đoán các hóa chất phản ứng với nhau gây cháy nổ, phát sinh khí độc là công việc vô cùng khó khăn, đòi hỏi phải có chuyên môn sâu về kỹ thuật hóa học và khó xác định sản phẩm của phản ứng; đồng thời càng khó khăn hơn khi trong kho chứa có nhiều chủng loại hóa chất khác nhau.

Hiện tại, chưa có công cụ hoặc hướng dẫn cụ thể nào về cách thức bảo quản, sắp xếp hóa chất; chỉ có quy định là không được bảo quản gần nhau các loại hóa chất kỵ nhau nên gây khó khăn cho người quản lý an toàn hóa chất trong quá trình thực hiện quản lý.

Công cụ CAMEO Chemicals là công cụ quản lý hoạt động ứng cứu khẩn cấp bằng máy tính (Computer-Aided Management of Emergency Operations) của Cơ quan An toàn bờ biển, Cục khí tượng Hoa kỳ (NOAA) được cung cấp miễn phí trên website https://cameochemicals.noaa.gov/ sẽ phần nào giải quyết được tính cấp thiết trong quản lý hóa chất

Hướng dẫn sử dụng

1. Truy cập vào địa chỉ trang web https://cameochemicals.noaa.gov

Hình 1. Màn hình giao diện chính của ứng dụng

2. Một số biểu tượng công cụ chính

Kính loop (tìm kiếm - Search)              cho phép tra cứu hóa chất.



Chai lọ (hóa chất của tôi - MyChemicals)               : xem danh sách hóa chất đã thêm


Tính phản ứng (Hoạt tính hóa chất - Reactivity)                  : xem dự đoán phản ứng giữa các hóa chất.

3. Các bước thực hiện

Để dự báo được phản ứng giữa các hóa chất thì phải tiền hành các bước sau: tra cứu hóa chất → thêm hóa chất vào danh sách riêng → xem phản ứng.

a) Tra cứu hóa chất (Search)

Hình 2. Màn hình giao diện chính tìm kiếm hóa chất

Có thể tra cứu hóa chất theo Tên (name), Mã số CAS (CAS number) và Mã số UN (UN Number)

Tuy nhiên, để đảm bảo nhanh chóng tìm được loại hóa chất thì chúng ta nên tìm theo Mã số CAS vì ứng với mỗi loại hóa chất chỉ có 01 mã số CAS tương ứng, còn nếu tìm theo tên sẽ khó khăn vì chúng ta sẽ nhầm lẫn theo quy tắc đặt tên của hóa chất theo tên tiếng Việt và tên theo IUPAC (để tìm mã số CAS ta có thể dùng công cụ tìm kiếm trên Google hoặc Wikipedia)

Ví dụ:  tìm kiếm hóa chất Acid Sulfuric (H2SO4) theo mã số CAS:

Nhập mã số CAS của H2SO4 là 7664-93-9 vào ô CAS number như hình 3

Hình 3. Màn hình giao diện tìm kiếm H2SO4 theo mã số CAS

Kết quả tìm kiếm sẽ cho kết quả như hình 4. Chọn đúng loại hóa chất cần tìm và chọn Add to MyChemicals

Hình 4. Giao diện kết quả tìm kiếm hóa chất H2SO4

Làm tương tự cho các loại hóa chất cần đưa vào danh sách.

Trong bài viết này, sẽ làm ví dụ cho danh sách hóa chất gồm các loại như: Acid Sulfuric, Acid Chlohydric, Natri hydroxide, Toluene, Bột Magiê và nước.

Kế quả danh sách trong My Chemicals sẽ như trong hình 5

Hình 5. Giao diện danh mục hóa chất đã thêm vào MyChemicals

b) Dự đoán phản ứng

Để xem bảng dự đán phản ứng giữa các hóa chất với nhau, ta nhấp chọn vào mục Predict Reactivity


Kết quả dự đoán phản ứng thể hiện tại hình 6

Hình 6. Sơ đồ dự đoán khả năng phản ứng của các loại hóa chất

Dựa vào sơ đồ trong hình 6, kết quả phản ứng được thể hiện bởi các màu Đỏ, Vàng, Xanh như sau:

Incompatible – Không tương hợp: Không nên bảo quản gần nhau

Caution – Lưu ý: Có thể xảy ra phản ứng

Compatible – Tương hợp: Có thể bảo quản gần nhau.

 

Ví dụ như dự đoán phản ứng giữa bột Magie (Magnesium Powder) và Acid Sulfuric

Theo như bảng kết quả, ta có thể dự đoán 1 số kết quả như sau:

  • Hai chất kỵ nhau

  • Sản phẩm phản ứng có thể gây cháy

  • Phản ứng có thể gây nổ

  • Phát sinh các loại khí như: H2, NO, SO2

  • Kết luận: Không nên bảo quản gần nhau 02 loại hóa chất này

Kết quả tổng quát đối với nhóm hóa chất đã chọn theo ví dụ trên như sau:

  • Nhóm hóa chất tương thích nhau:

Toluen – Bột Magie

Toluene – Acid Chlodydric

Toluene – Nước

Toluene – Natri Hydroxide

  • Nhóm hóa chất kỵ nhau:

Bột Magie – Acid Sulfuric

Acid Sulfuric - Natri Hydroxide

Natri Hydroxide - Acid Chlodydric

………………………………..

  • Nhóm hóa chất cần lưu ý khi bảo quản gần nhau:

Nước - Acid Sulfuric

Nước - Acid Chlodydric

Nước Natri Hydroxide

4. Xuất và nhập danh sách hóa chất

Để thuận tiện cho việc lưu danh sách và nhập danh sách hóa chất, ta sử dụng công cụ Export và Import tên giao diện chương trình    

Hình 7. Giao diện Xuất – Nhập danh sách hóa chất

 

Mọi ý kiến đóng góp hoặc thắc mắc cần trao đổi thêm, vui lòng phản hồi về địa chỉ mail: thuanth@binhduong.gov.vn hoặc trinhhuuthuan@gmail.com.\

Trân trọng cảm ơn.                                                                                   

                                                                              

Hữu Thuận - P.KTATMT-SCT.